Bijwerkingen door medicijnen

Met een DNA analyse kan worden uitgezocht wat de activiteit is van leverenzymen. Leverenzymen zijn verantwoordelijk voor het afbreken van medicijnen. Dus van antidepressiva tot hartmedicijnen en pijnstillers. Wie teveel of te weinig enzym activiteit heeft loopt het risico dat een medicijn niet of nauwelijks werkt of juist ernstige of soms zelfs fatale bijwerkingen kan veroorzaken. Ongeveer een derde van alle patiënten heeft last van een niet werkend medicijn of van ernstige bijwerkingen.    Apotheken hebben van ongeveer 80 medicijnen informatie om de juiste dosering te bepalen op basis van DNA-informatie. Dus op die manier het beste medicijn en de juiste dosering.  

Werking van medicijnen in het lichaam

De werking van veel medicijnen en de aard van de bijwerkingen zijn afhankelijk van de snelheid, waarmee de stofwisseling de medicijnen afbreekt (metaboliseert). Dat verschilt per persoon. Specifieke eigenschappen en variaties van genen spelen een belangrijke rol.

maagpijn-bijwerking-medicatie

Meest voorkomende bijwerking van medicijngebruik: maag- en darmklachten.

Sommige bijwerkingen zijn meteen merkbaar. Anderen manifesteren zich pas veel later. Daarom is het belangrijk om zo vroeg mogelijk te weten hoe je lichaam op medicijnen reageert. Een farmacogenetische test (DNA-test) geeft die duidelijkheid. Met zo’n test wordt het farmacogenetische DNA-profiel vastgesteld.

Waar bestaat dit DNA-profiel uit? 

Cytochroom P450 enzymen zijn belangrijk voor het verwerken van medicijnen. Kleine verschillen in het DNA van deze enzymen hebben effect op het afbreken van medicijnen. De meeste mensen hebben 2 kopieën van het DNA: 1 kopie van de vader en 1 kopie van de moeder. Als twee actieve kopieën aanwezig zijn, dan is er sprake van een normale verwerking van medicijnen. Dit wordt aangegeven door *1/*1 (ook wel “extensieve of normale metaboliseerder” genoemd, afgekort met NM). Als er maar 1 actieve kopie aanwezig is, dan spreken we van een verminderde verwerking. (“intermediaire metaboliseerder”, afgekort met IM). Als er 2 inactieve kopieën aanwezig zijn spreken we van geen of slechts een zeer geringe verwerking. (“trage metaboliseerder”, afgekort met PM).

Direct naar:

DNA-paspoort

Op het NIFGO DNA-paspoort staat het farmacogenetische profiel, dat op basis van de medische DNA-test is vastgesteld. Per gen wordt de activiteit van de enzymen (fenotype) aangegeven. Het aantal relevante varianten, waarop is getest, staan ook op het DNA-paspoort vermeld. Het NIFGO DNA-paspoort is bruikbaar voor de meeste in Nederland voorgeschreven medicijnen.

Werking van de DNA afnamekit

Aanvragen van de DNA-test gaat via de website. Binnen twee werkdagen wordt een DNA afname-kit toegestuurd, waarmee zelf speeksel of wangslijmvlies kan worden afgenomen. Dit is eenvoudig zelf te doen en is weinig ingrijpend. Het DNA-materiaal in het buisje van de afname-kit stuurt u terug in de speciale retour envelop. Het testen van het DNA-materiaal en het opstellen van de rapportage duurt ongeveer 3 a 4 weken. In de rapportage worden de aandachtspunten voor de arts en apotheker uitgebreid toegelicht. Het DNA-materiaal wordt getest in de gecertificeerde laboratoria van PHARMgenomics en SYNLAB. Coriell Life Services interpreteert de uitslagen en stelt de relevante gen-medicijn combinaties op.

Is privacy gewaarborgd?

De code op het buisje in de DNA-afname kit is verbonden met de persoonlijke gegevens. Het buisje is daarom alleen geschikt voor eigen gebruik. Het laboratorium ontvangt alleen het buisje met de code, dus geen persoonlijke gegevens. Na het onderzoek wordt het DNA-materiaal standaard door het laboratorium vernietigd.

Vergoeding DNA-testen

Zorgverzekeraars vergoeden DNA-testen (farmacogenetisch onderzoek) bij ernstige bijwerkingen of als een medicijn niet of nauwelijks werkt. De (huis)arts kan in zulke gevallen een farmacogenetisch onderzoek aanvragen voordat de medicatie wordt aangepast. De vergoeding kan mogelijk van verzekeraar tot verzekeraar verschillen. Op dit moment is ONVZ de enige verzekeraar, die farmacogenetisch onderzoek (ook preventief) vergoed. Neem voor de zekerheid contact op met de zorgverzekeraar. Een DNA-test is altijd als medische kosten fiscaal aftrekbaar.