Farmacogenetica?

Farmacogenetica onderzoekt de erfelijke aanleg bij medicijngebruik. De werking van een medicijn verschilt per persoon. Dit ligt erfelijk vast. Soms is een hogere dosering nodig, soms weer een lagere of soms zelfs een ander medicijn. Het is heel belangrijk het goede medicijn en de juiste dosering te krijgen. Veel ziekenhuisopnames (zo’n) 7 procent hebben te maken met de effecten van medicijngebruik.

Wanneer is een farmacogenetische test noodzakelijk?

Als een medicijn niet werkt of als er sprake is van ernstige bijwerkingen, dan wordt geadviseerd een DNA- test voor dat medicijn aan te vragen. Dit is een test op DNA-niveau. De uitslag van het onderzoek kan aanleiding zijn de medicatie aan te passen. Voor een groot aantal medicijnen zijn inmiddels, op basis van de beschikbare wetenschappelijke literatuur, richtlijnen opgesteld door de werkgroep Farmacogenetica. In deze richtlijnen staat hoe te handelen bij een afwijkend stofwisselingspatroon. De medicijnen waarop getest kan worden staan op deze lijst.

Hoe wordt DNA afgenomen?

Nadat de test is aangevraagd, wordt een DNA afname-kit toegestuurd, waarmee zelf speeksel of wangslijmvlies kan worden afgenomen. Dit is weinig ingrijpend en erg effectief. Na afname het buisje met DNA-materiaal met de bijgevoegde envelop terugsturen. Vervolgens wordt, na controle, het DNA materiaal opgestuurd naar een van de gecertificeerde laboratoria, gespecialiseerd in farmacogenetisch onderzoek.

Is privacy gewaarborgd?

Ja, het buisje met gestabiliseerd DNA-materiaal wordt verstuurd met een anonieme bar of Q code. Deze code is alleen door NIFGO te herleiden. Het laboratorium kent alleen de code op het buisje. Na het onderzoek wordt het DNA materiaal door het laboratorium vernietigd. De resultaten van de DNA-test worden per e-mail verstuurd; het DNA paspoort wordt per reguliere post verstuurd. De persoonsgegevens worden na 1 maand na afgifte van het DNA-paspoort gewist.

Vergoedt de verzekeraar de DNA test?

Farmacogenetisch onderzoek wordt gewoonlijk vergoed, als er sprake is van ernstige bijwerkingen of een medicijn, dat niet of nauwelijks werkt. Dit kan mogelijk van verzekeraar tot verzekeraar verschillen, dus wordt geadviseerd altijd contact op te nemen met de zorgverzekeraar. De DNA-test wordt  beschouwd als medische kosten en is dus fiscaal aftrekbaar.

DNA-paspoort

Het DNA-paspoort met het farmacogenetisch profiel is belangrijk voor arts en apotheker bij het voorschrijven van medicijnen. Het farmacogenetisch profiel blijft een leven lang hetzelfde. Het DNA-paspoort is dus levenslang geldig. Omdat we de internationale notering gebruiken, is het DNA-paspoort ook in het buitenland door arts en apotheker te gebruiken, als door welke oorzaak dan ook, medicijnen worden voorgeschreven.

Wat staat er precies op het DNA paspoort?

Op het DNA-paspoort staat het resultaat van de gevonden genetische aanleg per enzym. Deze wordt aangeduid met het begrip fenotype. Daarvoor wordt de Engelse afkorting gebruikt.

EM (extensive metabolizer) = normale stofwisseling

IM (intermediate metabolizer) = verlaagde stofwisseling

UM (ultra-rapid metabolizer) = zeer snelle stofwisseling

PM (poor metabolizer) = langzame stofwisseling

Wat wordt onderzocht voor het DNA Paspoort?

Het lichaam heeft de gewoonte om alle lichaamsvreemde stoffen, dus ook medicijnen, af te breken en uit het lichaam te verwijderen. Dit hele proces noemen we stofwisseling (metabolisme). Hiervoor zijn enzymen nodig, die door genen op het DNA gecodeerd zijn. Deze genen verschillen per individu. Daarom is de activiteit van zo’n enzym per persoon verschillend. Van een 80-tal medicijnen, die in Nederland het meest worden voorgeschreven, is bekend, dat genetische variaties invloed hebben op de werking. De Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Pharmacie (KNMP) heeft daarvoor richtlijnen opgesteld. Met die richtlijnen kunnen arts en apotheker, het beste medicijn en de juiste dosering bepalen. Vooral belangrijk, als meerdere medicijnen tegelijk worden gebruikt. Soms pakt de wisselwerking tussen medicijnen namelijk verkeerd uit. Het NIFGO-DNA paspoort test de meest belangrijke genen voor deze medicijnen. 

Voor deze medicijnen is testen belangrijk

Abacavir
Acenocoumarol
Acetylsalicylzuur
Alendroninezuur (Fosamax)
Alfentanil
Allopurinol
Alprazolam
Alprnolol
Amitriptyline (Tryptizol)
Amlodipine (Norvasc )
Amoxicilline (Clamoxyl)
Aprepitant
Aripiprazol
Astemizole
Atenolol (Tenormin )
Atomoxetine
Atorvastatine (Lipitor)
Azathioprine
Augmentin
Amoxicilline
Azitromycine (Zithromax)
Betamethason (Diprosone )
Bisoprolol (Emcor )
Budesonide (Rhinocort)
Capecitabine
Carbasalaatcalcium (Ascal-cardio)
Carisoprodol
Carvedilol
Celecoxib
Chlooramfenicol (Minims chlooramfenicol)
Ciprofloxacine (Ciproxin)
Citalopram (Cipramil)
Claritromycine (Klacid)
Clobetasol (Dermovate )
Clomipramine
Clopidogrel
Clozapine
Codeine
Cyclobenzaprine
Cyclophosphamide
Cyclosporine
Dapson
Debrisoquine
Desipramine
Desloratadine (Aerius)
Dexamethason(Sofradex)(Tobradex)
Dexfenfluramine
Dextromethorphan
Diazepam (Stesolid)
Diclofenac
Diltiazem
Dimethylformamide
Docetal
Domperidon
Doxepine
Doxycycline (Vibramycin),
Duloxetine
Enalapril(Renitec )
Encaïde
Efavirenz
Eliglusat
Erythromycine
Esomeprazol (Nexium )
Etoricoxib (Arcoxia)
Feneticilline (Broxil )
Fenprocoumon
Fenytoïne
Ferrofumaraat
Flecaïnide
Flucloxacilline (Floxapen)
Fluconazol (Diflucan)
Fluticason (Flixotide )
Fluticason (propionaat) (Flixonase)
Fluvastatine
Furosemide (Lasix)
Fusidinezuur (Fucidin)
Fusidinezuur (Fucithalmic)
Glimepiride (Amaryl)
Haloperidol
Hydrochloorthiazide
Hydrocortison
Ibuprofen (Brufen)
Ifosphamide
Imipramine
Irinocetan
Isosorbidemononitraat
Ketoconazol (Nizoral )
Losartan
Lovastatine
Lansoprazol
Lidocaine
Lidocaine (Xylocaine)
Lisinopril (Zestril)
Losartan (Cozaar )
Mebeverine (Duspatal)
Meloxicam (Movicox)
Mefenytoine
Mercaptopurine
Metformine (Glucophage)
Methotrexaat
Metoclopramide Metoprolol (Selokeen-zoc)
Metronidazol (Flagyl)
Mexiletine
Miconazol (Gyno-daktarin )
Midazolam
Mirtazapine
Mivacurium
Moclobemide
Mometason (Nasonex
Naproxen (Naprovite)
Nebivolol
Nifedipine (Adalat-oros)
Nirlolinib
Nitrofurantoine
Nitroglycerine (Nitrolingual)
Norfloxacine (Noroxin)
Nortriptyline
Omeprazol (Losec-mups)
Ondansetron
Oxazepam (Seresta)
Oxycodon
Paclitaxel
Pantoprazol (Pantozol)
Paroxetine (Seroxat )
Perindopril (Coversyl )
Pimozide
Prasugrel
Pravastatine (Selektine )
Prednisolon (Diadreson-f)
Propafenon
Psylliumzaad (Metamucil)
Quinidine
Quetiapine
Rabeprazo
Repaglinide
Ranitidine (Zantac)
Ribavirine
Ritonavir
Rosuvastatine (Crestor )
Salmeterol
Setraline
Sildenafil
Simvastatine (Zocor)
Sorafenib
Sparteine
Succinylcholine
Sunitinib
Tacrolimus
Tamoxifen
Tamsulosine (Omnic-ocas)
Tegadur
Temazepam (Normison)
Thioguanine
Thioridazine
Timolol
Tiotropium (Spiriva )
Tramadol (Tramagetic )
Triamcinolon
Triamcinolon (Kenacort-a)
Trimethoprim (Monotrim )
Venlafaxine
Verapamil
Voriconazal
Warfarine
Zuclopentixol